Google เตรียมส่งชิป AI ขึ้นวงโคจรครั้งแรก ทดสอบแนวคิดศูนย์ข้อมูลในอวกาศที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์เกือบตลอดเวลา

ศูนย์ข้อมูลสำหรับ AI กินไฟมหาศาลจนหลายประเทศเริ่มชะลอการอนุมัติโครงการใหม่ Google จึงกำลังทดลองคำตอบที่ฟังดูเหมือนนิยาย คือย้ายการประมวลผลขึ้นไปบนอวกาศ โครงการ Project Suncatcher เตรียมส่งดาวเทียมต้นแบบที่บรรจุชิป TPU ซึ่งเป็นชิปประมวลผล AI ของ Google ขึ้นสู่วงโคจรต่ำไปกับภารกิจ Transporter-18 ของ SpaceX เป้าหมายรอบแรกยังไม่ใช่การให้บริการ แต่เพื่อพิสูจน์ว่าชิปรุ่นเดียวกับที่ใช้ในศูนย์ข้อมูลบนโลกทนแรงสั่นตอนปล่อยจรวด รังสีในอวกาศ และความร้อนสุดขั้วได้จริง

เหตุผลที่ Google มองอวกาศคือพลังงาน ดาวเทียมในวงโคจรต่ำที่เลือกแนวโคจรเหมาะสมจะรับแสงอาทิตย์ได้เกือบตลอดเวลา ไม่มีกลางคืนและไม่มีเมฆ Google ระบุว่าแผงโซลาร์ในวงโคจรแบบนี้ผลิตไฟฟ้าได้มากกว่าแผงเดียวกันบนพื้นโลกได้ถึงราว 8 เท่า ถ้าแนวคิดนี้ใช้ได้จริง ศูนย์ข้อมูลในอนาคตบางส่วนอาจไม่ต้องแย่งไฟฟ้าและน้ำหล่อเย็นกับเมืองอีกต่อไป

ดาวเทียมต้นแบบพัฒนาร่วมกับบริษัท Planet ซึ่งเชี่ยวชาญดาวเทียมถ่ายภาพโลก สื่อต่างประเทศรายงานว่าบรรทุกชิป TPU 4 ตัว ซึ่งเทียบได้ราวกับเซิร์ฟเวอร์หนึ่งเครื่องในศูนย์ข้อมูล สิ่งที่ต้องทดสอบมีสามเรื่องหลัก เรื่องแรกคือแรงสั่นขณะจรวดทะยานขึ้นราว 10 นาที ซึ่งตัวชิปรับแรงราว 10G และบางชิ้นส่วนเจอถึง 50-100G เรื่องที่สองคือรังสีในอวกาศ ซึ่ง Google ทดสอบชิปล่วงหน้าด้วยลำโปรตอนที่ห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เดวิส และเรื่องที่สามคือการระบายความร้อนในสุญญากาศที่ไม่มีอากาศช่วยพาความร้อนออก จึงต้องใช้ท่อนำความร้อนและแผงแผ่รังสีแทน

ภาพปลายทางที่ Google วาดไว้ใหญ่กว่านี้มาก คือกลุ่มดาวเทียมหลายสิบดวงบินเกาะกลุ่มกันในรัศมีราว 1 กิโลเมตร และเชื่อมกันด้วยลำแสงเลเซอร์ความเร็วสูงเพื่อทำงานเหมือนศูนย์ข้อมูลเดียว ขั้นถัดไปที่ประกาศไว้คือการทดสอบลิงก์เลเซอร์ระหว่างดาวเทียมสองดวงในปี 2027 ซึ่งเป็นโจทย์ที่ยากกว่าการทำให้ชิปรอดในอวกาศ เพราะงาน AI ขนาดใหญ่ต้องส่งข้อมูลระหว่างชิปจำนวนมหาศาลตลอดเวลา

ข้อควรเข้าใจคือโครงการนี้ยังเป็นงานวิจัย ไม่ใช่บริการที่ใช้ได้ในเร็ว ๆ นี้ ความท้าทายที่ยังเปิดอยู่มีทั้งต้นทุนการปล่อยจรวด การซ่อมบำรุงอุปกรณ์ที่ส่งช่างขึ้นไปไม่ได้ ความหน่วงในการส่งข้อมูลกลับโลก และขยะอวกาศที่จะเพิ่มขึ้น แต่การที่บริษัทขนาด Google ลงมือทดสอบฮาร์ดแวร์จริงแปลว่าข้อจำกัดด้านพลังงานของ AI กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่พอที่จะลองทางเลือกแบบนี้

สำหรับธุรกิจไทย ข่าวนี้สะท้อนเรื่องที่ใกล้ตัวกว่าอวกาศ คือค่าไฟและความจุของศูนย์ข้อมูลกำลังเป็นต้นทุนหลักของการใช้ AI และจะส่งผลต่อราคาบริการคลาวด์ในระยะยาว องค์กรที่วางแผนใช้ AI จึงควรออกแบบระบบให้ใช้ทรัพยากรเท่าที่จำเป็น เลือกขนาดโมเดลให้เหมาะกับงาน และไม่ผูกตัวเองกับผู้ให้บริการรายเดียว ทีมงาน Smart Cyber Tech ให้บริการออกแบบและปรับแต่งระบบคลาวด์ ที่คำนึงถึงต้นทุนการประมวลผลตั้งแต่เริ่ม ปรึกษาได้ที่ แบบฟอร์มติดต่อ