AI จำลองสภาพอากาศละเอียดระดับ 3 กิโลเมตรทั้งโลก Ai2 เปิด HiRO-ACEv2 ใช้ต้นทุนราว 1 ใน 300 ของแบบจำลองเดิม และจำลองพายุรุนแรงได้ใกล้เคียงของจริง

การจำลองสภาพอากาศให้ละเอียดพอจะเห็นฝนตกหนักในระดับอำเภอ ปกติต้องใช้ซูเปอร์คอมพิวเตอร์และค่าใช้จ่ายสูงมาก สถาบัน Ai2 จึงพัฒนา HiRO-ACEv2 AI ที่สร้างข้อมูลสภาพอากาศทั่วโลกที่ความละเอียด 3 กิโลเมตร ด้วยต้นทุนราวหนึ่งในสามร้อยของการรันแบบจำลองฟิสิกส์ความละเอียดสูง และเปิดให้ดาวน์โหลดโมเดลได้บน Hugging Face

ระบบนี้มีสองส่วน ส่วนแรกคือ ACE ซึ่งจำลองภูมิอากาศทั้งโลกแบบหยาบที่ความละเอียดราว 100 กิโลเมตร ส่วนที่สองคือ HiRO ที่ทำหน้าที่ "ขยายรายละเอียด" (downscaling) เปลี่ยนภาพหยาบนั้นให้กลายเป็นรายละเอียดระดับ 3 กิโลเมตร คล้ายการทำให้ภาพความละเอียดต่ำคมขึ้น แต่ต้องคมขึ้นอย่างถูกต้องตามหลักฟิสิกส์ของบรรยากาศ รุ่นใหม่ทำนายได้หลายค่าพร้อมกัน ทั้งฝน ลม และความกดอากาศ จากเดิมที่ทำได้แค่ปริมาณฝน

โมเดลเรียนรู้จากผลการจำลองของ X-SHiELD แบบจำลองบรรยากาศความละเอียดสูงที่คำนวณพายุแต่ละลูกโดยตรง ผลทดสอบชี้ว่าค่าสถิติความละเอียดสูงที่ HiROv2 สร้างได้ห่างจากต้นฉบับไม่เกิน 3% แม้แต่เหตุการณ์ที่เกิดราวหนึ่งครั้งในล้านจุดข้อมูล และเมื่อรันต่อเนื่องสิบปี พลังงานของพายุเฮอริเคนก็ใกล้เคียงกับแบบจำลองต้นฉบับ โมเดลยังสร้างพายุหมุนเขตร้อนที่มีตาพายุและแถบฝนสมจริง รวมถึงลมแรงที่พัดลงจากไหล่เขาได้ ส่วนจุดที่ยังด้อยคือลมและความกดอากาศรอบตาพายุยังเบี้ยวกว่าของจริงเล็กน้อย

ด้านต้นทุน การสร้างข้อมูลทั้งโลกที่ความละเอียด 3 กิโลเมตรใช้ราวหนึ่งในสามร้อยของการรัน X-SHiELD และถ้าต้องการเฉพาะบางภูมิภาคจะประหยัดได้มากกว่าร้อยเท่า ขึ้นกับขนาดพื้นที่ ทีมกำลังพัฒนารุ่นที่เร็วขึ้นอีกกว่าสิบเท่า ทั้งนี้ HiRO-ACEv2 เป็นเครื่องมือจำลองภูมิอากาศเพื่อการวิจัยและวางแผน ไม่ใช่ระบบพยากรณ์อากาศรายวัน และตอนนี้ยังใช้ได้กับภูมิอากาศแบบที่ X-SHiELD จำลองไว้เท่านั้น ยังสร้างข้อมูลย้อนหลังจากชุดข้อมูลอย่าง ERA5 หรือภาพโลกที่ร้อนขึ้นไม่ได้ ซึ่ง Ai2 วางแผนจะเพิ่มต่อไป

นักวิจัยดาวน์โหลดโมเดลได้ที่ allenai/HiRO-ACEv2 บน Hugging Face มีสมุดตัวอย่างการใช้งาน และมีหน้าเว็บ ace.allen.ai ให้ซูมดูผลการจำลองฝน ลม และความกดอากาศของแต่ละภูมิภาคได้

ไทยเพิ่งเจอน้ำท่วมหนักในหลายพื้นที่ ข้อมูลสภาพอากาศละเอียดระดับไม่กี่กิโลเมตรที่สร้างได้ในต้นทุนต่ำ เปิดทางให้หน่วยงานท้องถิ่น ภาคเกษตร และบริษัทประกัน วิเคราะห์ความเสี่ยงฝนตกหนักและพายุของพื้นที่ตัวเองได้ละเอียดขึ้น แต่ต้องมีระบบจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่รองรับ ทีมงาน Smart Cyber Tech วางระบบคลาวด์สำหรับประมวลผลและแสดงผลข้อมูลขนาดใหญ่ ปรึกษาได้ที่ แบบฟอร์มติดต่อ