ดาต้าเซ็นเตอร์ไทยบูมหนัก คำขอลงทุนไตรมาสแรกทะลุล้านล้านบาท แต่ระบบไฟฟ้าและกำลังคนยังเป็นโจทย์

เม็ดเงินลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ในไทยพุ่งต่อเนื่อง คำขอส่งเสริมการลงทุนไตรมาสแรกของปี 2569 แตะ 1.01 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 2.4 เท่าจากปีก่อน แต่กำลังส่งไฟฟ้า อัตราค่าไฟใหม่ และการเตรียมกำลังคนกำลังกลายเป็นข้อจำกัดที่ต้องเร่งแก้

รายงานล่าสุดระบุว่าประเทศไทยอนุมัติโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ 26 โครงการ มูลค่าราว 5 แสนล้านบาทในปี 2568 และคำขอส่งเสริมการลงทุนในไตรมาสแรกของปี 2569 พุ่งขึ้นแตะ 1.01 ล้านล้านบาท คิดเป็นราว 2.4 เท่าเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนว่าไทยกำลังเป็นหนึ่งในจุดหมายหลักของการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI ในภูมิภาค

ปัญหาที่ตามมาคือสิ่งที่รายงานเรียกว่า megawatt gap หรือช่องว่างด้านกำลังไฟฟ้า แม้ระบบผลิตไฟฟ้าของไทยจะมีกำลังสำรองราว 25% แต่ระบบส่งไฟฟ้ายังไม่พร้อมรองรับความต้องการที่กระจุกตัวหนาแน่นในพื้นที่เดียว หากโครงการที่ได้รับอนุมัติทั้งหมดเดินเครื่องเต็มกำลัง ความต้องการอาจเข้าใกล้ 30,000 เมกะวัตต์ ซึ่งเทียบเท่าเกือบครึ่งหนึ่งของกำลังผลิตรวมทั้งประเทศที่ราว 55,000 เมกะวัตต์

ฝั่งกฎเกณฑ์เริ่มขยับตามแล้ว มีการกำหนดอัตราค่าไฟฟ้าสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ไว้ที่ราว 5-6 บาทต่อหน่วย สูงกว่าอัตราครัวเรือนที่ราว 3-4 บาทต่อหน่วย พร้อมกำหนดให้ผู้พัฒนาโครงการวางหลักประกัน 4.5 ล้านบาทต่อเมกะวัตต์ ซึ่งจะทยอยคืนเมื่อใช้ไฟฟ้าได้ตามเป้าหมาย ขณะที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนปรับเกณฑ์จากการเน้นปริมาณเม็ดเงินมาเป็นการให้น้ำหนักกับความยั่งยืนมากขึ้น และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยมีแผนลงทุนปรับปรุงระบบส่งในพื้นที่ EEC ราว 31,000 ล้านบาท

อีกประเด็นที่ถูกตั้งคำถามคือผลตอบแทนด้านการจ้างงาน รายงานระบุว่าดาต้าเซ็นเตอร์ขนาด 100 เมกะวัตต์สร้างงานประจำโดยตรงราว 50 ตำแหน่ง ขณะที่ใช้ไฟฟ้าเทียบเท่าการใช้ของประชากรราว 13 ล้านคน สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทยจึงเตือนว่าการเติบโตนี้ไม่ควรแลกมาด้วยการแย่งทรัพยากรจากอุตสาหกรรมเดิมที่ต้องใช้ไฟฟ้าและน้ำเช่นกัน ส่วนฝั่งผู้ประกอบการมองว่าแรงงานไทยมีพื้นฐานดิจิทัลที่ดี แต่ยังต้องการโจทย์ทางเทคนิคที่ซับซ้อนขึ้นเพื่อยกระดับทักษะ

สำหรับทีมไอทีขององค์กรไทย เรื่องนี้มีผลกระทบที่จับต้องได้สองทาง ทางแรกคือความพร้อมของ cloud region ในประเทศที่จะเปิดให้ใช้งานมากขึ้นในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ซึ่งช่วยเรื่อง latency และการเก็บข้อมูลในราชอาณาจักร ทางที่สองคือโครงสร้างต้นทุนที่ผูกกับค่าไฟจะทำให้การออกแบบระบบให้ประหยัดทรัพยากรมีมูลค่าทางธุรกิจชัดเจนขึ้น การปรับขนาดเครื่องให้พอดีงาน การตั้ง autoscaling และการเลือกสถาปัตยกรรมที่ใช้ทรัพยากรน้อยลง จึงไม่ใช่แค่เรื่องลดบิลรายเดือน แต่เป็นเรื่องความยั่งยืนที่ผู้ลงทุนเริ่มถามหา