ETDA เตรียมกระเป๋าเอกสารดิจิทัลบนมือถือปี 2570 ยื่นวุฒิ สิทธิ และสถานะได้โดยไม่ต้องถ่ายสำเนาบัตรซ้ำ ธุรกิจตรวจได้ทันทีว่าเอกสารจริง

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ประกาศแผนปี 2570 ที่จะทำให้คนไทยเก็บเอกสารรับรอง เช่น วุฒิการศึกษา สิทธิสวัสดิการ หรือสถานะต่าง ๆ ไว้ในกระเป๋าเอกสารดิจิทัลบนโทรศัพท์มือถือ แล้วยื่นให้หน่วยงานหรือธุรกิจตรวจสอบได้ทันทีว่าเอกสารนั้นใครเป็นผู้ออก เป็นของจริง และไม่ถูกแก้ไข สำหรับคนทั่วไปคือไม่ต้องถ่ายสำเนาบัตรประชาชนทิ้งไว้กับหลายหน่วยงานอีก ส่วนธุรกิจคือลดต้นทุนการตรวจเอกสารและความเสี่ยงจากเอกสารปลอม

เทคโนโลยีที่อยู่เบื้องหลังเรียกว่า Verifiable Credentials หรือเอกสารรับรองดิจิทัลที่ตรวจสอบได้ พูดง่าย ๆ คือเอกสารดิจิทัลที่ผู้ออกลงลายเซ็นดิจิทัลกำกับไว้ ทำให้ผู้รับตรวจสอบได้สามอย่างโดยไม่ต้องโทรกลับไปถามต้นทาง คือใครเป็นผู้ออก เป็นเอกสารจริงหรือไม่ และข้อมูลถูกแก้ไขระหว่างทางหรือไม่

ETDA อธิบายว่านี่คือก้าวต่อจาก Digital ID ที่คนไทยเริ่มคุ้นเคยแล้ว จากเดิมที่ระบบตอบได้แค่ว่าคนนี้เป็นใคร ขั้นต่อไปคือตอบว่าคนนี้มีสิทธิ คุณสมบัติ หรือสถานะอะไร เช่น จบการศึกษาจากที่ใด มีวุฒิอะไร อายุถึงเกณฑ์รับบริการบางประเภทหรือไม่ หรือมีสิทธิได้รับสวัสดิการจากภาครัฐหรือไม่ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ทำเป็นเอกสารดิจิทัลที่ตรวจแหล่งที่มาได้ทั้งหมด

แผนงานปี 2570 ครอบคลุมตั้งแต่การขึ้นทะเบียนผู้ให้บริการ การจัดทำรายชื่อผู้ให้บริการที่น่าเชื่อถือหรือ VC Trusted List เพื่อให้หน่วยงานและประชาชนตรวจสถานะของผู้ให้บริการได้ ไปจนถึงแนวทางกำกับ ประเมิน และติดตามมาตรฐานการให้บริการ เป้าหมายคือให้ทุกขั้นตอนตั้งแต่การออกเอกสาร การนำมาแสดง และการตรวจสอบมีมาตรฐานเดียวกัน และเชื่อมโยงข้ามระบบได้อย่างปลอดภัย

อีกทิศทางที่ ETDA ระบุคือการนำร่องกับเอกสารสำคัญ โดยเฉพาะการใช้ข้อมูลในบัตรประชาชน และการใช้กระเป๋าเอกสารดิจิทัลร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ใช้กับบริการจริงได้ โดยจะดึงพันธมิตรเข้ามาร่วมออกแบบตั้งแต่ระยะแรกทั้งด้านมาตรฐาน เทคนิค กลไกกำกับดูแล และรูปแบบการใช้งาน เพราะการออกแบบร่วมกันตั้งแต่ต้นช่วยลดปัญหาระบบเชื่อมกันไม่ได้ในภายหลัง

จุดที่ต่างจากการส่งไฟล์ PDF คือประชาชนเลือกเปิดเผยเฉพาะข้อมูลที่จำเป็นต่อธุรกรรมแต่ละครั้งได้ ไม่ต้องส่งเอกสารทั้งใบ ช่วยลดการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเกินจำเป็นและให้เจ้าของข้อมูลควบคุมได้มากขึ้น ส่วนธุรกิจตรวจได้ด้วยว่าเอกสารถูกเพิกถอนแล้วหรือยัง ซึ่งสำเนากระดาษหรือไฟล์ภาพบอกไม่ได้เลย

ที่ผ่านมา ETDA วางโครงสร้างพื้นฐาน Digital ID ไว้แล้วทั้งด้านกฎหมายและระบบนิเวศผู้ให้บริการ พร้อมแผนงานและมาตรฐานทางเทคนิคที่สอดคล้องกับแนวทางสากล แผนปี 2570 นี้ประกาศในงานครบรอบ 16 ปีของ ETDA โดยผู้บริหารย้ำว่าก้าวต่อไปไม่ได้วัดที่จำนวนผู้ใช้ Digital ID ที่เพิ่มขึ้น แต่วัดที่บริการซึ่งตอบโจทย์ชีวิตประชาชนได้จริง

สำหรับทีมพัฒนาระบบในไทย ระบบรับสมัครงาน รับสมัครเรียน เปิดบัญชี หรือยืนยันตัวตนลูกค้าที่ยังขอสำเนาบัตรและไฟล์วุฒิเป็นรูปภาพ ควรเริ่มออกแบบให้รับเอกสารรับรองดิจิทัลได้ และเตรียมเชื่อมกับรายชื่อผู้ให้บริการที่น่าเชื่อถือเมื่อ ETDA เปิดใช้ เพราะเมื่อหน่วยงานรัฐเริ่มออกเอกสารในรูปแบบนี้ ลูกค้าจะคาดหวังให้ยื่นจากมือถือได้ทันที ทีมงาน Smart Cyber Tech ให้บริการพัฒนา API และเชื่อมต่อระบบกับบริการภาครัฐและพันธมิตร ปรึกษาได้ที่ แบบฟอร์มติดต่อ