API คืออะไร ธุรกิจต้องมีเมื่อไร: อธิบายแบบไม่ต้องเป็นโปรแกรมเมอร์ พร้อม 6 สัญญาณว่าถึงเวลาลงทุนทำ API ให้ระบบของคุณ

API (Application Programming Interface) คือช่องทางที่โปรแกรมหนึ่งใช้ขอข้อมูลหรือสั่งงานอีกโปรแกรมตามรูปแบบที่ตกลงกันไว้ ทำให้ระบบต่าง ๆ ของธุรกิจคุยกันเองได้โดยไม่ต้องมีคนคัดลอกข้อมูลไปมา ธุรกิจเริ่มต้องมี API เมื่อข้อมูลชุดเดียวกันถูกใช้ในหลายที่ เช่น มีทั้งเว็บและแอป ต้องส่งข้อมูลให้พาร์ตเนอร์ หรือพนักงานต้องคีย์ข้อมูลซ้ำหลายระบบทุกวัน บทความนี้อธิบายแบบไม่ใช้ศัพท์เทคนิค พร้อม 6 สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาลงทุนแล้ว

API คืออะไร อธิบายด้วยร้านอาหาร

ลองนึกถึงร้านอาหาร ลูกค้าไม่ได้เดินเข้าครัวไปทำอาหารเอง แต่สั่งผ่านพนักงานตามเมนูที่ร้านกำหนด พนักงานรับคำสั่งไปบอกครัว แล้วนำอาหารกลับมาเสิร์ฟ API ทำหน้าที่เหมือนพนักงานคนนั้น ระบบหนึ่งส่ง "คำขอ" ตามรูปแบบที่กำหนด เช่น ขอยอดสต็อกของสินค้ารหัสนี้ แล้วอีกระบบส่ง "คำตอบ" กลับมา โดยที่ระบบที่ถามไม่ต้องรู้ว่าข้างในเก็บข้อมูลอย่างไร และเจ้าของระบบก็กำหนดได้ว่าจะเปิดให้ทำอะไรได้บ้าง เหมือนร้านที่กำหนดเมนูเอง

API ที่ธุรกิจใช้อยู่แล้วโดยไม่รู้ตัว

ปุ่มเข้าสู่ระบบด้วย LINE หรือ Google บนเว็บไซต์ หน้าชำระเงินผ่านบัตรหรือพร้อมเพย์ การติดตามพัสดุของบริษัทขนส่ง และแผนที่ร้านที่ฝังในหน้าติดต่อ ล้วนทำงานผ่าน API ของผู้ให้บริการเหล่านั้น ธุรกิจส่วนใหญ่จึงใช้ API ของคนอื่นอยู่แล้วทุกวัน คำถามที่แท้จริงคือเมื่อไรที่ระบบของเราเองควรมี API ให้ระบบอื่นเรียกใช้ หรือควรเชื่อมระบบภายในด้วย API แทนการทำงานด้วยมือ

6 สัญญาณว่าถึงเวลาลงทุนทำ API

เชื่อมด้วยเครื่องมือสำเร็จรูป หรือทำ API ของเราเอง

ถ้าระบบที่ใช้อยู่เป็นซอฟต์แวร์สำเร็จรูปที่มีตัวเชื่อมให้แล้ว เช่น ร้านค้าออนไลน์ที่เชื่อมกับระบบบัญชีได้ในตัว การใช้ตัวเชื่อมสำเร็จรูปมักเร็วและคุ้มกว่า การทำ API ของเราเองเหมาะเมื่อมีระบบที่เขียนขึ้นเฉพาะ ต้องการกติกาทางธุรกิจที่ตัวเชื่อมสำเร็จรูปทำไม่ได้ ต้องเปิดข้อมูลให้คนภายนอกอย่างควบคุมได้ หรือปริมาณงานสูงจนค่าบริการรายเดือนของตัวเชื่อมสำเร็จรูปแพงกว่าการทำเอง หลายโครงการเริ่มจากเครื่องมือสำเร็จรูปแล้วค่อยย้ายมาทำเองเมื่อธุรกิจโตขึ้น

API ที่ดีต้องมีอะไรบ้าง

• การยืนยันตัวตนและสิทธิ์ ทุกคำขอต้องรู้ว่ามาจากใคร และเห็นได้เฉพาะข้อมูลที่ได้รับอนุญาต
• เอกสารที่อ่านเข้าใจ ระบุว่าขออะไรได้บ้าง ต้องส่งอะไรมา และจะได้อะไรกลับไป พร้อมตัวอย่าง
• การกำหนดเวอร์ชัน แก้ API แล้วระบบที่เชื่อมอยู่เดิมต้องไม่พัง
• การจำกัดปริมาณคำขอ กันไม่ให้ระบบใดระบบหนึ่งเรียกถี่จนระบบหลักล่ม
• บันทึกและการเฝ้าระวัง ดูได้ว่าใครเรียกอะไร เมื่อไร และเห็นข้อผิดพลาดก่อนลูกค้าแจ้ง
• ส่งข้อมูลเท่าที่จำเป็น ข้อมูลส่วนบุคคลต้องเปิดเท่าที่ปลายทางต้องใช้จริงตาม PDPA

คำถามที่พบบ่อย

API ต่างจากเว็บไซต์อย่างไร

เว็บไซต์ทำมาให้คนเปิดอ่านและกดใช้ ส่วน API ทำมาให้โปรแกรมเรียกใช้ จึงไม่มีหน้าตาให้เห็น เว็บไซต์และแอปสมัยใหม่จำนวนมากก็ดึงข้อมูลผ่าน API ของตัวเองอยู่เบื้องหลัง

เปิด API ให้คนภายนอกใช้ ปลอดภัยไหม

ปลอดภัยได้ถ้าออกแบบตั้งแต่ต้น โดยให้แต่ละพาร์ตเนอร์มีกุญแจของตัวเอง เห็นเฉพาะข้อมูลที่จำเป็น จำกัดปริมาณการเรียก และเก็บบันทึกการใช้งาน ส่วนที่อันตรายคือ API ที่ทำเร็ว ๆ โดยไม่มีการตรวจสิทธิ์

ต้องรื้อระบบเดิมไหม

ส่วนใหญ่ไม่ต้อง API สามารถสร้างครอบระบบเดิมเพื่อให้ระบบใหม่เรียกใช้ข้อมูลได้ แล้วค่อยปรับปรุงระบบเดิมข้างหลังทีละส่วนโดยไม่กระทบผู้ใช้

ถ้าเจอสัญญาณข้างต้นตั้งแต่สองข้อขึ้นไป ถึงเวลาที่การเชื่อมระบบจะคืนทุนจากเวลาที่พนักงานใช้ไปกับงานซ้ำ ๆ ทีมงาน Smart Cyber Tech รับพัฒนา API และเชื่อมระบบหลังบ้านเข้ากับเว็บ แอป LINE OA และระบบบัญชี ตั้งแต่สำรวจว่าข้อมูลไหลอย่างไรไปจนถึงทำเอกสารให้พาร์ตเนอร์ใช้ได้ทันที ถ้ากำลังวางแผนเว็บไซต์ใหม่ไปพร้อมกัน ดูเช็กลิสต์เตรียมทำเว็บไซต์ ส่งรายละเอียดมาได้ที่ แบบฟอร์มติดต่อ