แอป Android ขึ้นจอโน้ตบุ๊กด้วยแนวคิด adaptive: Googlebook เพิ่มหน้าจอใหม่ให้แอปเดิม และสิ่งที่ต้องแก้จริงมีอะไรบ้าง

Google เปิดตัว Googlebook ซึ่งเป็นโน้ตบุ๊กที่ใช้พื้นฐาน Android โดยมีผู้ผลิตอย่าง HP, Dell, Lenovo, Acer และ Asus ร่วมทำเครื่อง สำหรับทีมพัฒนาแอป ความหมายที่จับต้องได้คือแอป Android ที่มีอยู่แล้วมีหน้าจอปลายทางเพิ่มอีกหนึ่งชนิด คือจอโน้ตบุ๊กที่มีคีย์บอร์ดและทัชแพด แนวทางที่ Google แนะนำไม่ใช่การเขียนแอปแยกอีกตัว แต่คือ adaptive development หรือการทำให้แอปตัวเดียวปรับตัวตามขนาดหน้าต่างที่ได้รับ ซึ่งเป็นงานเดียวกับที่ทีมทำไว้แล้วถ้าเคยรองรับแท็บเล็ตและจอพับ

adaptive แปลว่าออกแบบตามขนาดหน้าต่าง ไม่ใช่ตามชนิดอุปกรณ์

หัวใจของแนวคิดนี้คือแอปต้องตัดสินใจจากพื้นที่ที่ได้รับจริง ไม่ใช่จากการเดาว่าเครื่องนี้เป็นมือถือหรือแท็บเล็ต เครื่องมือที่ Android ให้มาคือ window size classes ซึ่งแบ่งความกว้างและความสูงของหน้าต่างเป็นช่วง ๆ เหตุผลที่ต้องดูหน้าต่างแทนหน้าจอคือบนเดสก์ท็อปผู้ใช้ลากย่อขยายหน้าต่างได้อิสระ แอปเดียวกันจึงอาจกว้างเท่ามือถือในวินาทีหนึ่งและกว้างเท่าจอใหญ่ในวินาทีถัดมา

โครงหน้าหลายแผงและการนำทางบนจอกว้าง

เมื่อมีพื้นที่มากขึ้น รูปแบบที่ใช้ได้ผลคือแสดงหลายแผงพร้อมกันแทนการซ้อนหน้าทีละชั้น Navigation 3 มีกลยุทธ์สำเร็จรูปให้ใช้ เช่น ListDetailSceneStrategy สำหรับรายการคู่กับรายละเอียด และ SupportingPaneSceneStrategy สำหรับแผงเสริม ส่วนการนำทางบนจอกว้างจะเปลี่ยนจากแถบล่างเป็นแถบด้านข้างแบบคงที่ นอกจากนี้ Compose ยังมี Grid และ FlexBox สำหรับจัดเนื้อหาที่ซับซ้อนขึ้น

อินพุตแบบเดสก์ท็อปคือส่วนที่แอปมือถือมักตกหล่นมากที่สุด

แอปที่ย้ายขึ้นจอโน้ตบุ๊กแล้วรู้สึกว่า "ยังเป็นแอปมือถือ" มักขาดรายละเอียดของอินพุต สิ่งที่ควรมีคือการใช้คีย์บอร์ดเลื่อนโฟกัสและกด Tab ได้ครบทุกส่วน เคอร์เซอร์ที่เปลี่ยนรูปตามสิ่งที่ชี้ เมนูคลิกขวาในจุดที่ควรมี สถานะ hover ที่บอกว่าอะไรกดได้ และหน้าต่างรวมคีย์ลัดเพื่อให้ผู้ใช้ค้นหาคำสั่งได้ Jetpack Compose รองรับพื้นฐานเหล่านี้ให้แล้ว แต่ต้องใส่ใจในระดับหน้าจอเอง

ความสามารถที่ทำให้แอปเป็นพลเมืองของเดสก์ท็อปจริง ๆ

• หลายหน้าต่างพร้อมกัน (multi-instance) เปิดเอกสารสองชิ้นเทียบกันได้ เป็นพฤติกรรมพื้นฐานที่คนใช้โน้ตบุ๊กคาดหวัง
• ลากและวางข้ามหน้าต่าง ย้ายเนื้อหาระหว่างหน้าต่างของแอปเดียวกันหรือไปยังพื้นที่ทำงานว่าง
• ทำงานต่อข้ามเครื่อง (Continue On) ส่งสถานะผ่าน HandoffActivityData เพื่อให้เปิดต่อจากตำแหน่งเดิมได้ พร้อมทางสำรองเป็นเว็บเมื่อปลายทางไม่มีแอป
• แถบหัวหน้าต่างที่ปรับแต่งได้ ใส่ช่องค้นหาหรือแท็บในแถบหัวได้ โดยยังเคารพปุ่มควบคุมหน้าต่างของระบบ

ทดสอบอย่างไรโดยไม่มีเครื่องจริง

Android Studio มีอีมูเลเตอร์เดสก์ท็อปให้รันสภาพแวดล้อมแบบหน้าต่างอิสระบนเครื่องที่ใช้พัฒนาอยู่ ใช้ทดสอบการย่อขยายหน้าต่าง การเปิดหลายหน้าต่างพร้อมกัน และการดีบักการทำงานของเมาส์ ทัชแพด และคีย์บอร์ดได้ นอกจากนี้ยังมีชุดทักษะสำหรับเครื่องมือ AI ผ่าน Android CLI ที่ช่วยปรับโครงหน้าแบบมือถือให้เป็นคอนเทนเนอร์ที่ยืดหยุ่นขึ้นใน Compose ซึ่งเหมาะกับการทำงานก้อนแรกแล้วให้คนตรวจและปรับต่อ

ต้นทุนจริงขึ้นกับว่าเคยรองรับแท็บเล็ตไว้หรือยัง

ตัวอย่างที่ Google ยกมาคือทีมของแอป Notability ซึ่งบอกว่าเพราะโครงหน้าอิงกับ window size class และกลยุทธ์หลายแผงอยู่แล้ว การขยายขึ้นจอระดับโน้ตบุ๊กจึงเหมือน "หมุนปุ่มที่สร้างไว้แล้ว" และใช้แรงไปกับฟีเจอร์เฉพาะของเดสก์ท็อปแทน นี่คือข้อสรุปที่ใช้ได้กับทุกทีม คือถ้าเคยลงทุนกับโครงหน้าที่ยืดหยุ่น การรองรับหน้าจอใหม่จะเป็นงานเล็ก แต่ถ้าโครงหน้าผูกกับความกว้างของมือถือ งานนี้จะกลายเป็นการรื้อ

ฝั่งผลตอบแทน Google ระบุว่าแอปที่ปรับให้เหมาะกับจอใหญ่จะได้ตราสัญลักษณ์บน Google Play มีโอกาสถูกแนะนำในหน้าร้านมากขึ้น และถูกไฮไลต์ให้ผู้ใช้ติดตั้งตอนตั้งค่าเครื่องใหม่ ซึ่งเป็นแรงจูงใจแบบเดียวกับที่เคยใช้ตอนผลักดันแอปให้รองรับแท็บเล็ตและจอพับ

สำหรับทีมไทยที่มีแอป Android อยู่แล้ว สิ่งที่ลงมือได้ทันทีโดยไม่ต้องรอเครื่องจริงคือตรวจว่าโครงหน้าอิงกับ window size class หรือยัง แล้วไล่ทดสอบการย่อขยายหน้าต่างในอีมูเลเตอร์เดสก์ท็อป ทีมงาน Smart Cyber Tech รับพัฒนาแอปมือถือและปรับแอปเดิมให้รองรับหลายขนาดหน้าจอตั้งแต่มือถือ แท็บเล็ต จอพับ จนถึงจอโน้ตบุ๊ก ปรึกษาได้ที่ แบบฟอร์มติดต่อ